Indywidualny rachunek podatkowy

Indywidualny rachunek podatkowy – każdy musi go posiadać

To, że podatki płacić trzeba, jest rzeczą oczywistą. Jednak na jakie konto, by należność została prawidłowo zidentyfikowana przez fiskusa? Z tym przez lata był problem, który został rozwiązany wprowadzeniem dla każdego podatnika indywidualnego rachunku podatkowego. Jest on niezmienny przez całe życie, nie ma związku z prowadzoną aktywnością zawodową i miejscem zamieszkania. Mikrorachunek podatkowy jest tylko Twój i służy do płacenia jedynie Twoich podatków. 

Z tekstu dowiesz się: 

  • Co to jest indywidualny rachunek podatkowy i komu jest potrzebny? 
  • Co zawiera numer indywidualnego rachunku podatkowego? 
  • Gdzie i jak wygenerować indywidualny rachunek podatkowy? 
  • Jak postępować w różnych sytuacjach szczególnych? 

Przez wiele lat należności podatkowe opłacaliśmy na konto urzędu skarbowego, któremu podlegaliśmy. Zmiana miejsca zamieszkania wiążąca się ze zmianą podległości oznaczała konieczność ustalenia numeru nowego rachunku do przekazywania daniny dla fiskusa. Sytuację komplikował fakt, że różne podatki miały odrębne konta. Powodowało to mnóstwo pomyłek, powstawały nadpłaty i niedopłaty, które ciężko było „wyprostować”. 

Dlatego wprowadzenie od 1 stycznia 2020 r. indywidualnego rachunku podatkowego, zwanego także mikrorachunkiem podatkowym, można uznać za rewolucję. Z ulgą odetchnęli nie tylko podatnicy, ale i urzędnicy, którzy mogą teraz bardzo szybko poznać stan zobowiązań podatkowych podatnika i wystawić mu zaświadczenie, np. o braku zaległości podatkowych, które jest często potrzebne przedsiębiorcom przy składaniu ofert przetargowych. 

Co to jest indywidualny rachunek podatkowy i komu jest potrzebny? 

Indywidualne konto podatkowe służy jedynie do wpłat podatków PIT, CIT i VAT (z wyłączeniem karty podatkowej, VAT-14, VAT w imporcie) oraz niepodatkowych należności budżetowych (odsetki za zwłokę od zaległych podatków oraz koszty upomnień). Płacąc zaległości, w polu Identyfikator zobowiązania powinieneś wpisać numer tytułu wykonawczego, słowa korekta zeznania lub coś innego, co pozwoli jednoznacznie zakwalifikować wpłatę. 

Ważne też jest, by prawidłowo wybrać typ formularza, którego chcesz użyć, gdyż każdy z nich zawiera nieco inne rubryki pozwalające określić, z jakim podatkiem mamy do czynienia. 

Określenie mikrorachunek podatkowy wynika z ograniczonej funkcjonalności tego typu konta – nie otrzymasz na niego zwrotu podatku, gdyż nadpłaty nadal są przekazywane przez urzędy skarbowe na wskazane przez podatników „typowe” rachunki bankowe. 

Gdzie i jak wygenerować indywidualny rachunek podatkowy? 

Aby poznać swój mikrorachunek podatkowy, nie trzeba składać żadnych wniosków, udawać się do urzędu skarbowego, ani wykonywać innych żmudnych i czasochłonnych czynności. Wystarczy skorzystać z czynnego 24/7 internetowego generatora na stronie Ministerstwa Finansów poświęconej podatkom. Jest to narzędzie bezpłatne i tak proste w obsłudze, że jakiekolwiek propozycje odpłatnej pomocy w tej czynności śmiało można uznać za próbę oszustwa. 

Operacja generowania indywidualnego rachunku podatkowego sprowadza się do podania numeru PESEL lub NIP oraz kliknięcia w przycisk Generuj

Jeśli preferujesz bezpośredni kontakt z urzędnikiem, to numer swojego indywidualnego rachunku podatkowego uzyskasz w dowolnym urzędzie skarbowym. 

Numer PESEL podajesz, gdy jesteś osobą fizyczną: 

  • nie prowadzisz działalności gospodarczej, 
  • lub nie jesteś zarejestrowanym podatnikiem VAT. 

Natomiast NIP wpisujesz, jeśli: 

  • prowadzisz działalność gospodarczą lub jesteś podatnikiem VAT, 
  • albo jesteś płatnikiem podatków, składek na ubezpieczenie społeczne i/lub zdrowotne. 

Ministerstwo Finansów zaleca, by przed dokonaniem pierwszego przelewu upewnić się, czy numer indywidualnego rachunku podatkowego zawiera prawidłowe składowe i został bezbłędnie wpisany do formularza. 

W przypadku wpłat do urzędu skarbowego z zagranicznych banków, jeśli jest wymagane podanie kodu BIC, wpisz numer SWIFT: NBPLPLPW. 

Co kryje numer indywidualnego rachunku podatkowego? 

W ocenie poprawności wygenerowanego mikrorachunku podatkowego pomogą Ci poniższe informacje. 

Indywidualny rachunek podatkowy, jak każde konto bankowe w Polsce, składa się z 26 cyfr podzielonych na siedem modułów: 

  • LK 1010 0071 222Y xxxx xxxx xxxx,
  • LK – liczba kontrolna,
  • 1010 0071 – stały element każdego indywidualnego rachunku podatkowego będący numerem rozliczeniowym w NBP, 
  • 222 – to również niezmienny składnik każdego mikrorachunku, wskazuje numer uzupełniający w NBP, 
  • Y – cyfra określająca jaki identyfikator został użyty do wygenerowania indywidualnego rachunku podatkowego, 1 – Pesel, 2 – NIP, 
  • Kolejne cyfry to numer PESEL lub NIP podatnika. Na końcu będzie jedno 0 (gdy korzystałeś z zawierającego 11 cyfr numeru PESEL) lub dwa 0 (po skorzystaniu z zawierającego 10 znaków NIP-u). 

Formularze służące do dokonania przelewu na indywidualny rachunek podatkowy znajdziesz w bankowości elektronicznej w zakładce Przelewy jako opcja Przelew podatkowy, Przelew do US, Podatkowy/celny lub w podobnym brzmieniu. Odnalezienie właściwego miejsca nie powinno Ci sprawić kłopotów, w większości banków ścieżka dostępu jest bardzo intuicyjna. 

Indywidualny rachunek podatkowy, mikrorachunek, indywidualne konto podatkowe 

Bez względu na to, którą z powyższych nazw użyjemy, zawsze będziemy mówili o tym samym. Co do słownictwa nie ma wątpliwości – mogą się one jednak pojawić, gdy zastanawiamy się nad różnymi szczególnymi sytuacjami związanymi z rozliczeniami z urzędem skarbowym. 

Powiedzmy, że dwie osoby rozliczają się wspólnie z podatku dochodowego i okazuje się, że mają dopłacić fiskusowi pewną kwotę. Na czyj indywidualny rachunek podatkowy powinna ona zostać przekazana? Odpowiedź: na konto osoby dokonującej rozliczenie, czyli figurującej w formularzu PIT jako Podatnik

Inna sytuacja – gdzie ma przesłać pieniądze przedsiębiorca, odprowadzający podatek od wynagrodzeń swoich pracowników? Rozwiązanie: powinien wykonać przelew na swój mikrorachunek podatkowy, nie ma konieczności, by znał numer tego typu konta każdego zatrudnionego. 

Komplikacji nie wywołuje także zaprzestanie działalności gospodarczej. Dochodzi wówczas do zmiany identyfikatora podatkowego z NIP na PESEL, ale wystarczy wygenerować mikrorachunek podatkowy z tym drugim numerem i na niego wpłacać podatki, a wszystko będzie w porządku. Jeśli ponownie rozpoczniesz działalność, będziesz się posługiwał numerem NIP i mikrorachunkiem z NIP. 

Pamiętaj: 

  • na Tobie jako podatniku ciąży obowiązek podania poprawnie swojego identyfikatora podatkowego (numeru PESEL lub NIP), w oparciu o który jest generowany numer mikrorachunku podatkowego; 
  • indywidualny rachunek podatkowy jest przypisany do Ciebie na całe życie, posługujesz się nim bez względu na to, gdzie mieszkasz, w jakiej firmie pracujesz, nawet wtedy, gdy zmieniłeś nazwisko; 
  • inne podatki, np. akcyzę, podatek od czynności cywilnoprawnych, mandat karny, należność związaną z działalnością gospodarczą rozliczaną na karcie podatkowej, należy płacić na konto właściwego urzędu skarbowego. 

Skomplikowane sytuacje szczególne 

Nie zawsze sytuacje są tak jednoznaczne, jak opisaliśmy wyżej. Choćby taka – podatnik nie posiada jeszcze numeru PESEL albo NIP. Co wtedy? Wówczas konieczne jest sięgnięcie do obwieszczenia Ministra Finansów ws. wykazu rachunków bankowych urzędów skarbowych, odszukanie tego właściwego dla siebie i przelanie na jego konto pieniędzy. W celu umożliwienia urzędnikom właściwego zakwalifikowania wpływu, musisz podać numer swojego dowodu osobistego, paszportu lub innego dokumentu, którym się posługujesz. 

Możliwe też jest, że przez pomyłkę przelejesz kwotę należną fiskusowi na rachunek innej osoby, np. współmałżonka. W takiej sytuacji najlepiej jest udać się osobiście do urzędu skarbowego z potwierdzeniem płatności, złożyć wyjaśnienia i to powinno zakończyć sprawę. Gorzej, jeśli nie zorientujesz się, że popełniłeś błąd. Wtedy urząd skarbowy wezwie Cię do stawiennictwa osobistego i wytłumaczenia się z istnienia zaległości podatkowych. 

  • Nie musisz pamiętać numeru mikrorachunku podatkowego, w każdej chwili możesz go ponownie wygenerować, jeśli tylko masz dostęp do Internetu; 
  • Nie korzystaj z innych stron internetowych niż podatki.gov.pl ani z numerów rachunków wysyłanych e-mailem lub smsem, gdyż możesz paść ofiarą oszustwa, Twoje dane osobowe mogą zostać wykradzione; 
  • Wygenerowanie i prowadzenie indywidualnego rachunku podatkowego nie wiąże się z żadnymi kosztami.

Może zastanawiasz się, czy możliwe jest zapłacenie podatku za kogoś, przesłanie pieniędzy na jego mikrorachunek podatkowy. Taka możliwość istnieje, ale na ogół pod pewnymi warunkami. Bezwarunkowo można zapłacić za kogoś tylko zobowiązanie, którego kwota nie przekracza 1000 zł i treść dowodu wpłaty nie budzi wątpliwości, czego ona dotyczy. Przy wyższych kwotach mogą to zrobić tylko członkowie najbliższej rodziny, np. małżonek, wstępni (przodkowie, np. rodzice), zstępni (potomkowie, np. dzieci), pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha. 

Bardzo cenne ułatwienie 

Jak widzisz, indywidualny rachunek podatkowy to bardzo ważne ułatwienie dla podatnika. W każdej chwili możesz go ponownie wygenerować z pomocą internetowego generatora. Znając cyfry kontrolne swojego mikrorachunku i ogólną zasadę jego tworzenia, bez problemu odtworzysz jego numer nawet bez dostępu do Internetu. 

Nie musisz się martwić szukaniem właściwego konta, gdy zmienisz miejsce zamieszkania, pracodawcę czy nazwisko. Jedyne, do czego jesteś zobowiązany, to terminowe opłacanie należności dla fiskusa, byś nie musiał się tłumaczyć z zaległości, ponosić kosztów upomnień czy innych kar przewidzianych w postępowaniu karno-skarbowym. 

Dodaj komentarz