W praktyce działa to podobnie jak klasyczny faktoring, tylko bez zawiadomienia dłużnika o cesji wierzytelności. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega faktoring cichy, kiedy ma sens i na jakie ograniczenia warto uważać.
Co to jest faktoring cichy?
W faktoringu cichym finansujący (zwany również faktorem) przejmuje od przedsiębiorcy nieprzeterminowaną fakturę i przelewa na jego konto kwotę stanowiącą określony procent wartości faktury. Kontrahent nie wie jednak, że „za jego plecami” zmienił się wierzyciel, nie jest również proszony o wyrażenie zgody na cesję wierzytelności.
W praktyce cały proces faktoringu cichego przebiega następująco:
- Przedsiębiorca dostarcza produkt lub usługę zgodnie z zamówieniem i wystawia kontrahentowi fakturę z wydłużonym terminem płatności. Jednocześnie zgłasza dokument firmie faktoringowej.
- Faktor wypłaca przedsiębiorcy kwotę stanowiącą od 75% do 90% wartości należności. Przedsiębiorca dysponuje więc pieniędzmi natychmiast po dokonaniu sprzedaży, tak jak to ma miejsce w przypadku płatności gotówkowej.
- Kontrahent reguluje swoje zobowiązania zgodnie z podanym na fakturze terminem i tak jak to czynił do tej pory przesyła należność na konto przedsiębiorcy. Często jest to specjalny rachunek bankowy, do którego faktor ma ustanowione pełnomocnictwo (tzw. rachunek kontrolowany).
- Przedsiębiorca po otrzymaniu zapłaty oddaje faktorowi zaliczkę powiększoną o odsetki i prowizje.
Kto w faktoringu cichym ponosi ryzyko niewypłacalności kontrahenta?
W faktoringu cichym ryzyko niewypłacalności kontrahenta spoczywa na przedsiębiorcy. Mówiąc prościej, jeśli kontrahent zalega z zapłatą, przedsiębiorca musi oddać faktorowi kwotę zaliczki (wraz z odsetkami i prowizjami), a następnie windykować należność na własną rękę.
Z reguły faktor wskazuje w umowie okres, w którym klient ma czas na odzyskanie pieniędzy, jednak sam nie prowadzi windykacji ze względu na niejawny charakter finansowania. Mamy więc do czynienia z finansowaniem z regresem, w którym faktor ma prawo zwrócić się do klienta z nakazem zwrotu otrzymanych środków.
Warto wspomnieć, że w faktoringu jawnym firma faktoringowa wspiera swoich klientów w sytuacji, gdy kontrahent nie reguluje na czas swoich zobowiązań. W takim przypadku przedsiębiorcy mogą otrzymać dodatkowy termin na zwrot zaliczki (tzw. okres tolerowanego opóźnienia) i w tym czasie samodzielnie egzekwować należność.
Jeśli dłużnik nadal opóźnia płatność, faktor z reguły rozpoczyna własne działania windykacyjne. Mogą mieć one formę polubowną (monity, sms-y i telefony przypominające o płatności) lub bardziej kategoryczną (dochodzenie należności na drodze sądowej, nadzór nad egzekucją). W faktoringu jawnym przedsiębiorca może więc liczyć na pomoc faktora, w faktoringu cichym jest zdany na siebie.
Faktoring cichy - badanie wiarygodności klienta
Zanim firma faktoringowa wyrazi zgodę na finansowanie, musi zyskać pewność, że w przypadku problemów ze spłatą odzyska przynajmniej część zaangażowanych środków. Analogicznie więc jak czynią to banki, dokładnie sprawdza kondycję finansową firmy wnioskującej o wykup faktur.
Ocena wypłacalności z reguły przeprowadzana jest w oparciu o takie dokumenty, jak aktualne zaświadczenie z ZUS i urzędu skarbowego o niezaleganiu ze składkami i podatkami, rachunek wyników, cash flow wraz z deklaracją podatkową CIT lub PIT, rozrachunki z dostawcami i odbiorcami itp. Większość faktorów weryfikuje także różne bazy danych (BIK, BIG, KRD), tak więc firmy z wpisami w BIG oraz z zaległościami w ZUS lub US mają raczej nikłe szanse na otrzymanie finansowania.
Reasumując, jeśli wiarygodność finansowa przedsiębiorcy jest kiepska bądź też występuje on o relatywnie duże środki w stosunku do wielkości sprzedaży, firma faktoringowa z reguły nie zgadza się na finansowanie bądź przyznaje znacznie niższy limit (lub też domaga się różnych zabezpieczeń).
Tymczasem w faktoringu jawnym faktor sprawdza przede wszystkim zdolność faktoringową kontrahentów przedsiębiorcy. Proces weryfikacji obejmuje sytuację finansową odbiorcy faktury oraz zasadność dokumentu. Dzięki temu firma faktoringowa ma pewność, że wierzytelność jest bezsporna, nie została przedawniona, obciążona prawami osób trzecich ani zajęta przez organ egzekucyjny. Z kolei ocena wypłacalności kontrahentów pozwala określić poziom ryzyka związanego z udzieleniem finansowania.
Faktoring cichy - opłaty
Faktoring tajny cechuje się wyższymi opłatami niż faktoring jawny. Przyczyną tego stanu rzeczy jest przede wszystkim wysokie ryzyko podejmowane przez firmę faktoringową. Brak cesji, niemożność potwierdzenia należności ze strony kontrahenta, niewiedza co do stanu jego finansów - wszystko to stawia faktora w mniej komfortowym położeniu, to zaś znajduje odzwierciedlenie w znacznie wyższych prowizjach.
Kto i w jakich przypadkach najczęściej korzysta z faktoringu cichego?
Najczęstszym powodem, dla którego firmy wybierają tę formę faktoringu, jest brak zgody na cesję wierzytelności. W niektórych branżach jest to często spotykana praktyka, przykładowo - przetargi budowlane rozpisane przez Skarb Państwa lub jednostki samorządowe zwykle zawierają zakaz cesji wierzytelności lub zapis, że cesja jest możliwa za wiedzą i zgodą zamawiającego. Podobne klauzule często narzucają przewoźnikom duże sieci handlowe oraz firmy spedycyjne, narażając małe firmy na zatory płatnicze.
Wady i zalety faktoringu cichego
Firmy, które decydują się na tę formę finansowania, powinny dobrze rozważyć wszystkie "za" i "przeciw". Faktoring cichy - oprócz kilku ewidentnych zalet - ma również sporo minusów. Do największych z nich należą:
- Niższa zaliczka i wyższe koszty - firma faktoringowa często wypłaca klientowi mniejszą kwotę zaliczki i pobiera znacznie wyższe prowizje. Może więc okazać się, że uzyskane w ten sposób wsparcie będzie w sumie niewielkie i nie pokryje potrzeb przedsiębiorstwa.
- Częstsza odmowa - w faktoringu cichym faktor ocenia przede wszystkim kondycję finansową przedsiębiorcy, a nie kontrahenta, więc firmy w słabszej sytuacji mogą mieć problem z uzyskaniem finansowania. W praktyce wpisy w BIG oraz zaległości wobec ZUS i US często przekreślają szanse na taką usługę. Zakres weryfikacji różni się jednak między faktorami: nieliczni są skłonni finansować mimo negatywnej historii, ale zwykle rekompensują to dodatkowymi zabezpieczeniami.
- Brak wsparcia w monitorowaniu płatności i windykacji długu - w faktoringu cichym dłużnikiem faktoringowym jest przedsiębiorca korzystający z finansowania. To on odpowiada za terminowy zwrot zaliczki i to on będzie windykowany, gdy należność nie wpłynie na czas na konto faktora. Ponadto sam będzie musiał dochodzić należności od dłużnika, ponosząc przy tym dodatkowe koszty.
Niemniej faktoring cichy ma również kilka zalet. Za jego wyborem przemawiają następujące argumenty:
- Proces bywa prostszy i szybszy niż w kredycie obrotowym, zwłaszcza gdy firma ma już przyznany limit i regularnie finansuje faktury.
- Ułatwia oferowanie dłuższych terminów płatności klientom, bez zamrażania własnej gotówki.
- Może być wygodniejszy w sprzedaży zagranicznej, gdy potwierdzanie zobowiązania lub formalne zawiadamianie o cesji jest dla kontrahenta kłopotliwe organizacyjnie, językowo albo prawnie.
- Pozwala szybciej uruchomić środki, bo faktor nie musi kontaktować się z płatnikiem w celu potwierdzenia każdej faktury (czas wypłaty zależy od procedur i weryfikacji).
- Pomaga utrzymać „neutralny” charakter relacji z klientem, gdy firma nie chce wprowadzać do współpracy elementu, który mógłby zostać odebrany jako sygnał braku zaufania.
Gdzie skorzystać z faktoringu cichego?
Obecnie większość firm faktoringowych preferuje otwarte formy finansowania i proponuje wyłącznie faktoring jawny. Faktoring cichy jest oferowany przez garstkę faktorów, niemniej ich propozycje różnią się w pewnych aspektach. Mamy nadzieję, że nasz ranking ułatwi Ci ocenę poszczególnych ofert.
Jeśli zależy Ci na finansowaniu faktur bez informowania kontrahenta o cesji, sprawdź poniższe przykłady ofert z rankingu, które oferują faktoring cichy (niejawny).
| Oferta | Dlaczego warto? |
|---|---|
| eFaktoring NFG SA |
|
| eFaktor SA |
|
| Indos SA |
|
Przedsiębiorcom, którzy rozważają także inne formy finansowania należności, polecamy sprawdzi nasz ranking firm faktoringowych. Zestawienie obejmuje różne modele faktoringu i ułatwia porównanie ofert pod kątem potrzeb małych i średnich przedsiębiorstw.
Komentarze
(0)