Kredyty dla rolników. Jak wybrać najkorzystniejszy?

Krzysztof Duliński
Krzysztof Duliński
Analityk produktów finansowych
Krzysztof Duliński
Krzysztof Duliński
Analityk produktów finansowych

159 publikacji 3223 komentarze

Recenzent promocji bankowych i autor tekstów poradnikowych dotyczących zarządzania finansami osobistymi będący zdania, że nawet najbardziej skomplikowane zagadnienie można przedstawić w prosty i przystępny sposób.


Kredyty dla rolników. Jak wybrać najkorzystniejszy?
Spis treści

Prowadzenie gospodarstwa rolnego wiąże się ze specyficznymi potrzebami i dużą dozą niepewności co do rezultatu podjętych działań, np. ze względu na pogodę, zmianę koniunktury na światowych rynkach. Bywa, że bieżące dochody nie pozwalają na sfinansowanie wszystkich wydatków niezbędnych dla kontynuowania produkcji rolnej. Stąd kredyt gotówkowy dla rolnika musi być elastyczny, uwzględniać możliwość wystąpienia klęsk żywiołowych i konieczność finansowania działalności rolniczej przez określony czas, zależnie od długości cyklu produkcyjnego.

Zastanówmy się więc, na co może być wykorzystany kredyt rolniczy i jak ocenić jego atrakcyjność.

Na co można przeznaczyć kredyty dla rolników?

Odpowiedź na to pytanie uzależniona jest od oferty konkretnego banku. Część z nich traktuje rolników jak każdego innego przedsiębiorcę i proponuje im „zwykły” kredyt gotówkowy, ale są i takie, np. BNP Paribas, Credit Agricole czy Santander Bank Polska, które przygotowały specjalne propozycje dla rolników. Przeznaczenie kredytu może być określone ogólnie lub bardzo precyzyjnie, co przekłada się na konieczność zapewnienia odpowiedniego wkładu własnego, okres i wysokość finansowania.

Najważniejsze cele, na które możesz przeznaczyć kredyt rolniczy to:

  • finansowanie bieżących zakupów środków do produkcji rolnej,
  • zakup urządzeń do produkcji rolnej, maszyn i środków transportu,
  • kupno nieruchomości (w tym zakup gruntów rolnych) lub stada podstawowego,
  • zakup, budowa lub modernizacja budynków gospodarczych,
  • refinansowanie zaciągniętych wcześniej kredytów lub poniesionych już nakładów inwestycyjnych,
  • inwestycje w odnawialne źródła energii, np. instalacje fotowoltaiczne czy biogazownie.

Powinieneś też wiedzieć, tak na wszelki wypadek, o tzw. kredycie klęskowym na wznowienie produkcji rolnej po klęsce żywiołowej. Udzielają go na preferencyjnych warunkach banki, które podpisały umowę o współpracy z Agencją Modernizacji i Restrukturyzacji Rolnictwa (ARiMR).

Może przydać Ci się także informacja o pożyczkach udzielanych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Mogą je otrzymać rolnicy prowadzący gospodarstwo rodzinne realizujący przedsięwzięcia rozwijające obszary wiejskie poprzez działania innowacyjne, np. w zakresie produkcji, hodowli czy przetwórstwa rolno-spożywczego.

Kredyty dla rolników - dostępne opcje

Finansowanie udzielane rolnikom można dzielić według różnych kryteriów, np. pod kątem przeznaczenia środków: kredyty obrotowe (na bieżące potrzeby) i inwestycyjne (na rozwój). Inne rodzaje dostępnych zobowiązań, to kredyty gotówkowe (na dowolny cel) oraz płynnościowe (na utrzymanie płynności finansowej gospodarstwa). Te ostatnie mają często preferencyjne warunki, co ma ułatwić rolnikom zarządzania swoimi finansami.

Preferencyjny kredyt płynnościowy 2%

Tego typu kredyty mogą być udzielane rolnikom na poprawę płynności finansowej ich gospodarstw w związku z sytuacją na rynkach rolnych do jakiej doszło po agresji Rosji na Ukrainę. Nazwa wynika z tego, że kredytobiorca płaci odsetki w wysokości 2%, a pozostałą część dopłaca bankowi Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, maksymalnie przez 60 miesięcy.

Wysokość zobowiązania, które można zaciągnąć jest uzależniona od powierzchni gospodarstwa rolnego. Dla tych najmniejszych, do 50 ha użytków rolnych, nie może przekroczyć 100 000 zł, a dla największych, powyżej 100 ha - 400 000 zł. Gospodarujący na gruntach o powierzchni od 50 do 100 ha mogą otrzymać tego typu kredyt w wysokości do 200 000 zł.

Przepisy pozwalają na przeznaczenie pieniędzy na regulowanie zobowiązań finansowych w ramach działalności rolniczej oraz m.in. na zakup kwalifikowanego materiału siewnego i szkółkarskiego, nawozów mineralnych i środków ochrony roślin, pasz, inwentarza żywego a także na paliwa na cele rolnicze oraz materiały opałowe do ogrzewania szklarni i tuneli.

Udzielane tego typu kredytów zostało wstrzymane ze względu na wyczerpanie puli środków jakie były do dyspozycji. Po ich uzupełnieniu ARiMR wznowi ich przyznawanie. Wspominamy o tego typu kredycie, bo jego ponowne uruchomienie jest jednym z postulatów protestujących rolników. Ich organizacje zwracają uwagę, że mimo różnego rodzaju działań mających uporządkować sytuację na rynku rolnym, nadal jest ona napięta, nie pozwala rolnikom na spokojne działanie.

Kredyt inwestycyjny

Kredyt inwestycyjny liczony jest przynajmniej w dziesiątkach tysięcy złotych i zasady jego udzielania są bardziej skomplikowane. Kredytodawcy często określają, na co konkretnie muszą być wydane pieniądze (np. na zakup gospodarstwa rolnego, budowę / modernizację budynków inwentarskich, kupno stada podstawowego / maszyn) i od tego uzależniają wysokość wymaganego wkładu własnego (przeważnie 10-20 proc.), okres kredytowania oraz maksymalna kwota finansowania. Zależnie od przeznaczenia środków banki informują o możliwości odroczenia rozpoczęcia spłaty kredytu (karencji) nawet do 18 miesięcy lub o dopasowaniu harmonogramu spłaty rat do cyklu produkcyjnego, niekiedy możliwa jest jednorazowa spłata kapitału po jego zakończeniu.

Kredyt obrotowy

Tego typu kredyty rządzą się podobnymi zasadami jak limity w rachunku dla osób indywidualnych. Kredytobiorca otrzymuje do swojej dyspozycji określoną pulę środków, z której może korzystać w miarę potrzeb, samodzielnie decyduje kiedy i na co wyda pieniądze. Na ogół każdy wpływ pomniejsza zadłużenie i tym samym odnawia wysokość limitu do wykorzystania. Od banku zależy wysokość opłat za udostępnienie takiego kredytu, comiesięczną gotowość przekazania pieniędzy oraz oprocentowanie wykorzystanych środków.

Kredyt gotówkowy

Zasady udzielania kredytów gotówkowych dla rolników są praktycznie identyczne z tymi dotyczącymi osób pracujących w innych branżach. Oczywiście trzeba przejść proces badania zdolności kredytowej, a po uzyskaniu zgody na zaciągnięcie zobowiązania i podpisaniu umowy kredytowej rolnik ma pełną swobodę w wykorzystaniu otrzymanych środków, nie musi ich wydawać na rzeczy związane z gospodarstwem.

Jedyna różnica sprowadza się do zasad weryfikowania zdolności kredytowej, konkretnie do sposobu ustalania przez bank wysokości dochodów kredytobiorcy. Pod uwagę mogą być brane m.in. posiadane hektary, wysokość zafakturowanej sprzedaży czy kwota dopłat bezpośrednich.

Kredyty nawozowy, skupowy i inne

W ofertach banków blisko współpracujących z rolnikami, głównie spółdzielczych, można spotkać jeszcze inne kredyty, przeznaczone na bardzo konkretnie określone cele. Przykładowo:

  • kredyt nawozowy - na sfinansowanie zakupu niezbędnych nawozów sztucznych; jego maksymalna wysokość bywa uzależniona od areału, na jakim gospodaruje kredytobiorca;
  • kredyt skupowy - dla podmiotów zajmujących się skupem płodów rolnych i ich przetwarzaniem; wysokość zobowiązania jest na ogół powiązana z kwotą za jaką były skupione produkty rolne we wskazanym przez bank okresie;
  • kredyt pomostowy - forma wsparcia dla inwestora, który uzyskał dotację unijną; służy utrzymaniu płynności finansowej przed realizacją projektu i uzyskaniem refundacji;
  • kredyt na szeroko rozumiane inwestycje proekologiczne lub z przeznaczeniem na konkretne działanie (np. instalację paneli fotowoltaicznych).

Zasady udzielania kredytów dla rolników

Podstawowe zasady rozpatrywania wniosków kredytowych składanych przez rolników nie różnią się od tych pochodzących od innych kredytobiorców. W każdym przypadku decyzja podejmowana jest indywidualnie po zbadaniu zdolności kredytowej starającego się o kredyt. Bank musi bowiem ocenić, czy dochody i wydatki kredytobiorcy pozwolą mu na płacenie comiesięcznych rat i jakie jest ryzyko, że pieniądze nie zostaną zwrócone w terminie.

Nie bez znaczenia jest też wiarygodność kredytowa klienta, którą kredytodawca określa, patrząc na historię spłaty jego dotychczasowych zobowiązań zapisaną w rejestrach Biura Informacji Kredytowej (BIK) oraz informacje na temat zaległych płatności w rejestrach Biura Informacji Gospodarczej (BIG).

Ustalając zdolność kredytową wnioskodawcy, bank pyta o wszelkie dochody generowane przez jego gospodarstwo rolne, zarówno te wynikające z wystawionych faktur, jak i związane z różnego rodzaju dopłatami. Niekiedy po stronie dochodów uwzględniane są też prognozowane zyski z upraw czy hodowli. Nadal w użyciu jest też tzw. hektar przeliczeniowy, czyli umowna jednostka kalkulacyjna stworzona w celu obliczania podstawy wymiaru podatku rolnego, która uwzględnia powierzchnię użytków rolnych danego gospodarstwa rolnego i klasę jego gruntów.

Wnioskujący o kredyt gotówkowy dla rolników jest proszony nie tylko o dowód osobisty, ale i decyzję urzędu gminy ustalającą wymiar podatku rolnego oraz numer NIP. Możliwe jest, że bank zażyczy sobie również zaświadczenia o braku zaległości podatkowych oraz wobec KRUS, a przy zobowiązaniach na większe kwoty, także o inne dokumenty. W wielu przypadkach konieczne będzie ustanowienie zabezpieczenia hipotecznego na całym gospodarstwie rolnym lub cesja polisy ubezpieczeniowej kupowanych na kredyt maszyn czy urządzeń na kredytodawcę.

Kredyt rolniczy dopasowany do potrzeb

Produkcja rolna uzależniona jest od pór roku, cyklu produkcyjnego, wahań koniunktury, zjawisk przyrodniczych i wielu innych czynników, na które kredytobiorca często nie ma wpływu. Nie można więc po prostu skopiować rozwiązań kredytowych przygotowanych dla innych grup klientów i tylko ładnie je „opakować” marketingowo, by przekonać do nich rolników. Jeśli należysz do tej grupy zawodowej i rozglądasz się za kredytem dla swojego gospodarstwa rolnego, zwróć uwagę nie tylko na to, ile wynosi Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania (RRSO) i jaki jest całkowity koszt kredytu, ale zapytaj także doradcę kredytowego o wszelkie kwestie organizacyjne.

Ważne są:

  • formalności związane z udzieleniem finansowania (po co masz tracić czas na zgromadzenie wielu zaświadczeń, skoro w innym banku nie są one wymagane i możesz wszystko załatwić online);
  • możliwości renegocjowania jego warunków w przypadku pojawienia się niespodziewanych okoliczności (np. gradobicie, susza, powódź, choroba zwierząt);
  • wymagane przez bank zabezpieczenia (np. ustanowienie hipoteki, ubezpieczenie gospodarstwa / upraw od zdarzeń losowych, konieczność wykupienia przez Ciebie ubezpieczenia na życie).

Krótko mówiąc, atrakcyjny kredyt gotówkowy dla rolnika powinien być tani, z formalnościami ograniczonymi do minimum (nawet jeśli chodzi o sfinansowanie wieloletnich inwestycji) i z możliwością dopasowania jego warunków do sytuacji nadzwyczajnych. Wskazane jest więc korzystanie z ofert banków posiadających specjalne, preferencyjne kredyty dla rolników, przeszkolonych do ich obsługi doradców kredytowych i doświadczenie we współpracy z instytucjami oferującymi wsparcie dla rolnictwa, np. w postaci gwarancji, dopłat, ubezpieczeń.

Nawiązując współpracę z takim kredytodawcą, możesz liczyć na jego większą elastyczność i zrozumienie kłopotów ze spłatą zobowiązania, gdyby wynikały one z obiektywnych, niezależnych od Ciebie przyczyn.


Oceń artykuł
0
(0 ocen)
Aby oddać głos, wskaż odpowiednią liczbę gwiazdek.
Dziękujemy za Twój głos Dziękujemy za Twój głos

Komentarze

(0)
Dodaj swój komentarz...
Nie ma jeszcze komentarzy
Skomentuj jako pierwszy