Jak odnaleźć pieniądze i konta w banku po zmarłej osobie?

Beata Szymańska
Beata Szymańska
Analityk produktów finansowych
Beata Szymańska
Beata Szymańska
Analityk produktów finansowych

139 publikacji 148 komentarzy

W Moneteo specjalizuje się w analizowaniu produktów dedykowanych klientom firmowym oraz w tekstach poradnikowych przeznaczonych dla bankowych nowicjuszy. Oprócz tego zajmuje się aktualizacją danych i zmianami w bankowych ofertach.


21 komentarzy
Jak odnaleźć pieniądze i konta w banku po zmarłej osobie?
Spis treści

Co się dzieje z kontem bankowym osoby zmarłej?

Po uzyskaniu wiarygodnej informacji o śmierci posiadacza rachunku bank blokuje konto. Od tego momentu wypłata środków z rachunku staje się niemożliwa, wygasają również wszystkie udzielone przez zmarłego pełnomocnictwa (nie wygasa jednak dyspozycja na wypadek śmierci, o ile została złożona przez klienta). Nie są również naliczane opłaty, które bank dotąd pobierał za prowadzenie i obsługę rachunku.

Blokada środków trwa do momentu ustalenia ich stanu prawnego, czyli do zweryfikowania, komu i na jakiej podstawie bank może wypłacić pieniądze należące do nieżyjącego posiadacza ROR-u. Do grona podmiotów, które mogą wystąpić o wypłatę, należą:

  • spadkobiercy zmarłego,
  • beneficjenci dyspozycji na wypadek śmierci,
  • osoba, która opłaciła pogrzeb,
  • ZUS (który po śmierci klienta może zażądać zwrotu części nienależnie wypłaconych środków z tytułu emerytury bądź renty).

Centralna informacji o rachunkach (CIOR). Czym jest i jak działa?

Jest to usługa prowadzona przez Krajową Izbę Rozliczeniową, dzięki której spadkobiercy poszukujący oszczędności po zmarłym członku rodziny mogą uzyskać kompleksową informację ze wszystkich banków i SKOK-ów jednocześnie.

W praktyce Centralna informacja o rachunkach jest ogólnopolską bazą danych funkcjonującą w ramach systemu Ognivo. System umożliwia wymianę informacji pomiędzy wskazanymi przez prawo podmiotami - są to banki, ZUS, Poczta Polska, urzędy skarbowe, izby celne, sądy i prokuratury, komornicy oraz administracyjne organy egzekucyjne. Wymiana danych odbywa się w sposób elektroniczny, co upraszcza cały proces i znacznie wpływa na szybkość prowadzonego postępowania.

W skład Ogniva wchodzi szereg modułów, przy czym każdy z nich realizuje różne funkcje i jest dopasowany do potrzeb poszczególnych uczestników. Jednym z nich jest „Moduł spadkobierca” działający zgodnie z rekomendacją Związku Banków Polskich, który ma na celu ułatwienie komunikacji pomiędzy bankami. To właśnie on umożliwia szybkie ustalenie podmiotów, w których prowadzone były rachunki spadkodawcy.

Warto w tym miejscu podkreślić, że Centralna informacja służy WYŁĄCZNIE do poszukiwania rachunków bankowych osób fizycznych, w tym związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, oraz imiennych rachunków członków spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. System nie zawiera informacji na temat innych produktów bankowych, polis inwestycyjnych i ubezpieczeniowych, rachunków maklerskich, a także jednostek funduszy inwestycyjnych. Jeśli podejrzewamy, że zmarły właśnie tam ulokował swoje oszczędności, nie pozostaje nam nic innego niż poszukiwanie pieniędzy na własną rękę w instytucjach oferujących tego typu produkty.

Zbiorcza informacja nie obejmuje też książeczek mieszkaniowych z prawem do premii gwarancyjnej, produktów kredytowych, w tym kart kredytowych, oraz rachunków technicznych służących do obsługi tych produktów.

Reasumując, za pośrednictwem Centralnej informacji o rachunkach nie da się ustalić, czy nieżyjący krewny wziął jakiś kredyt lub pożyczkę. Na szczęście, w tym przypadku może nam pomóc Biuro Informacji Kredytowej (BIK). Musimy jednak pamiętać, że BIK ujawni potrzebne dane tylko na wniosek sądu, który prowadzi postępowanie spadkowe, albo na podstawie notarialnego poświadczenia dziedziczenia.

Kto może sprawdzić, czy zmarły miał konto w banku?

Jeśli chcemy sprawdzić, czy nasz nieżyjący małżonek, rodzic bądź też dalszy krewny był posiadaczem konta w banku lub SKOK-u, musimy dysponować dokumentami poświadczającymi tytuł prawny do środków po zmarłym. Mówiąc innymi słowy – musimy być prawomocnym spadkobiercą właściciela konta i potwierdzić ten fakt w sposób wymagany przez ustawodawcę.

Dokumenty potrzebne do odnalezienia pieniędzy i konta bankowego

Z informacji zamieszczonej na stronie Centralnej Informacji o rachunkach wynika, że dokumentem uprawomocniającym naszą prośbę może być:

  • oryginał lub kopia potwierdzona przez notariusza/pracownika banku odpisu prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku LUB
  • oryginał lub kopia potwierdzona przez notariusza/pracownika banku odpisu zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia LUB
  • inny dokument stwierdzający tytuł prawny do spadku (np. notarialnie poświadczony testament),
  • akt zgonu posiadacza rachunku – w przypadku, gdy na podstawie innych dokumentów weryfikacja danych zmarłego nie jest możliwa,
  • dokument uprawniający do reprezentacji wnioskodawcy – w przypadku, gdy wnioskodawca nie jest osobą fizyczną albo reprezentowany jest np. przez przedstawiciela ustawowego,
  • dokument pełnomocnictwa rodzajowego do uzyskania w imieniu wnioskodawcy zbiorczej informacji z Centralnej Informacji – w przypadku, gdy wnioskodawca działa przez pełnomocnika.

Jak sprawdzić, czy zmarły miał konto w banku?

Aby dowiedzieć się, czy nasz nieżyjący bliski posiadał konto w banku, musimy spełnić określone wymogi formalne: złożyć pisemny wniosek o wydanie zbiorczej informacji oraz w określonym terminie wnieść opłatę za jego przyjęcie.

Co istotne, możemy tego dokonać w oddziale dowolnego banku lub SKOK-u, przy czym wcale nie musimy być klientem danej instytucji.To rozwiązanie ma jedną zaletę - możemy wybrać bank, w którym opłata za wydanie zbiorczej informacji o rachunkach jest niższa niż w banku, z którego usług korzystamy.

Nasza rada: Mimo iż wprowadzone w 2016 r. przepisy wyraźnie podkreślają, że zapytanie do Centralnej informacji o rachunkach możemy złożyć w absolutnie każdym banku lub SKOK-u, w niektórych instytucjach możemy zostać odesłani z kwitkiem. Powód jest tyleż prosty, co zaskakujący – szeregowi pracownicy banków często nie mają pojęcia o istnieniu takiej usługi. W tej sytuacji możemy powołać się na treść ustawy Prawo Bankowe Art. 92ba.ust.1 i domagać się pozytywnego załatwienia sprawy.

Składanie wniosku o wydanie zbiorczej informacji o rachunkach

Samo złożenie zapytania jest bardzo proste i przebiega następująco:

  1. Udajemy się do oddziału z kompletem wymaganych dokumentów oraz ważnym dowodem osobistym.
  2. Na miejscu wypełniamy drukowany wniosek, który otrzymamy od pracownika banku. Wpisujemy w nim swoje dane osobowe (imię, nazwisko, PESEL, adres do korespondencji, numer telefonu kontaktowego lub adres e-mail) ORAZ dane posiadacza rachunku (imię, nazwisko, PESEL, datę urodzenia, datę zgonu, nazwisko rodowe/panieńskie, ostatnie miejsce zamieszkania, miejsce urodzenia, imiona rodziców). Następnie wskazujemy sposób otrzymania odpowiedzi (list polecony z potwierdzeniem odbioru, odbiór w oddziale), wyrażamy zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zapoznajemy się z treścią oświadczenia o pobieranej przez bank opłacie oraz uzupełniamy rubrykę „Data i podpis”.
  3. Pracownik banku kopiuje przyniesione przez nas dokumenty, potwierdza we wniosku ich zgodność z oryginałem i zaświadcza, że pozytywnie zweryfikował naszą tożsamość.

Uwaga! Wniosek wraz kopią dokumentów pozostaje w banku i zostaje automatycznie odrzucony, jeśli w wyznaczonym terminie nie wniesiemy wymaganej opłaty (przykładowo, w mBanku na uregulowanie należności mamy 3 dni od dnia złożenia zapytania). Dlatego najlepiej uiścić opłatę podczas wizyty w oddziale i mieć ten obowiązek z głowy.

Ile zapłacimy za wydanie zbiorczej informacji?

Skoro już jesteśmy przy kosztach, sprawdźmy, ile zapłacimy za skorzystanie z Centralnej informacji w poszczególnych bankach.

Koszt korzystania z Centralnej Informacji

Nazwa banku

Opłata za zbiorczą informację o rachunkach

Alior Bank

30,75 zł (w tym należny podatek VAT)

Bank Millennium

25 zł

Bank Pekao

40 zł

Bank Pocztowy

20 zł

BNP Paribas

0 zł

BOŚ Bank

25 zł

Citi Handlowy 0 zł

Credit Agricole

0 zł

Velo Bank

22,70 zł w przypadku wysłania listem poleconym  

18,50 zł w pozostałych przypadkach 

ING Bank Śląski

35 zł (w tym należny podatek VAT)

Inteligo

25 zł

mBank

25 zł

Nest Bank

5 zł

PKO BP

25 zł

Santander Bank Polska

30 zł

Toyota Bank

25 zł

Co dzieje się dalej z naszym wnioskiem?

Po zaakceptowaniu wniosku bank przesyła zapytanie do Centralnej Informacji, która kieruje je do wszystkich banków i SKOK-ów. Instytucje na przygotowanie odpowiedzi mają trzy dni robocze. Na podstawie nadesłanych danych KIR przygotuje zbiorcze zestawienie, zawierające:

  • wskazanie podmiotów, które prowadzą albo prowadziły rachunek, wraz z numerem tego rachunku,
  • informację, czy rachunek jest nadal prowadzony,
  • informację, czy jest to rachunek wspólny,
  • informację o umowach rachunku bankowego rozwiązanych albo wygasłych z powodu śmierci posiadacza rachunku albo braku dyspozycji dotyczących rachunku przez okres 10 lat.

Następnie zbiorcze zestawienie zostaje przesłane do banku/SKOK-u obsługującego wnioskodawcę i przekazane osobom zainteresowanym.

Warto wiedzieć: Przygotowany przez KIR dokument nie zawiera szczegółowych danych dotyczących rachunku, dlatego nie dowiemy się z niego, ile wynosi saldo na koncie. To możemy sprawdzić jedynie w placówce finansowej, która prowadziła ROR zmarłego.

Jak długo będziemy czekać na odpowiedź?

Teoretycznie ustalenie, gdzie nasz zmarły krewny trzymał oszczędności, powinno nam zająć maksymalnie kilka dni roboczych. Warto jednak zwrócić uwagę na mały haczyk – choć ustawa obliguje uczestników systemu do tego, by w ciągu trzech dni ustosunkowali się do otrzymanego od CIOR zapytania, to bardzo ogólnikowo określa termin, w jakim bank przyjmujący wniosek powinien go przesłać do Centralnej Informacji. Nie precyzuje też, w jakim czasie wynik powinien zostać przekazany klientowi (zgodnie z art 92bc ust. 1 bank ma to zrobić „niezwłocznie”). W efekcie w zależności od banku czas oczekiwania na zbiorczą informację może wynieść od tygodnia do nawet trzech tygodni. Dlatego jeśli zależy nam na szybkiej odpowiedzi, upewnijmy się wcześniej, czy bank, w którym złożyliśmy zapytanie, załatwi naszą sprawę szybko i sprawnie.

Jak odzyskać pieniądze z banku po zmarłej osobie?

Kiedy już wiemy, w którym banku nasz krewny posiadał rachunek, możemy przystąpić do dalszych czynności. Niestety, także i tym razem będzie nas czekała wizyta w oddziale, podczas której musimy przedstawić wymagane przez bank dokumenty. Należą do nich:

  • ważny dowód osobisty,
  • oryginał aktu zgonu zmarłego członka rodziny,
  • oryginał prawomocnego postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym LUB oryginał sporządzonego przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia. (Ważne! Aby mogło dojść do wypłaty środków, w oddziale muszą się stawić wszyscy spadkobiercy).

W sytuacji, gdy do spadkobrania zostanie powołana więcej niż jedna osoba, niezbędne będzie także przedstawienie sądowego lub notarialnego działu spadku (w tym przypadku obecność wszystkich spadkobierców nie jest wymagana).

Podczas wizyty powinniśmy również wskazać sposób przekazania pieniędzy (przelew na konto lub wypłata w kasie). Wypłata środków – przynajmniej na razie – we wszystkich bankach jest zwolniona z prowizji.

Dostęp do historii konta bankowego zmarłego

Zgodnie z obowiązującym obecnie orzecznictwem sądowym osoby dziedziczące spadek mogą zażądać od banku ujawnienia historii rachunku po zmarłym członku rodziny (prawo to przysługuje każdemu spadkobiercy z osobna). Co istotne, dziedziczący mogą prześledzić wszystkie wykonane przez zmarłego płatności, a także sprawdzić dane personalne osób, których dotyczyły poszczególne transakcje. Spadkobiercy zyskują tym samym wgląd w prywatne życie zmarłego, który niekoniecznie mógłby sobie tego życzyć.

Dla części prawników oraz bankowców jest to uprawnienie mocno kontrowersyjne, narusza bowiem prawa osób trzecich, a także łamie tajemnicę bankową. Jednak w opinii sądów „w sytuacji śmierci posiadacza rachunku bankowego spadkobiercom przysługują prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. Jeżeli zatem właściciel rachunku ma dostęp do historii rachunku bankowego, to po jego śmierci prawo to przechodzi na jego spadkobierców. Bank w tym zakresie nie może zasłaniać się tajemnicą bankową".

Jak jednak w praktyce sprawdzić konta bankowe zmarłego? Po uzyskaniu odpowiedzi z CIOR, należy udać się do instytucji, w których spadkodawca posiadał rachunki, przedstawić dokumenty potwierdzające prawo do spadku oraz złożyć stosowną dyspozycję. W większości banków wydanie archiwalnego wyciągu z konta wiąże się z opłatą.

Jak zabezpieczyć rodzinę na wypadek naszej śmierci?

Wiele osób odpycha myśli o własnej śmierci i nie zastanawia się, czy w razie ich nagłego odejścia rodzina poradzi sobie w nowej, trudnej sytuacji. Czy nie popadnie w finansowe kłopoty, czy będzie miała środki na utrzymanie, czy będzie w stanie spłacać raty kredytu? Tymczasem o sprawach dotyczących przyszłości, w tym także o dziedziczeniu po naszej śmierci, należy rozmawiać z bliskimi jeszcze za życia. Spisanie testamentu to przejaw naszej odpowiedzialności za najbliższych - podobnie jak poinformowanie rodziny o posiadanych przez nas inwestycjach, polisach oraz kontach w banku. Jeśli chcemy zaoszczędzić naszym krewnym długotrwałego (i często kosztownego) postępowania spadkowego, skorzystajmy też z usługi zwanej „Dyspozycją wkładem na wypadek śmierci”. Umożliwia ona wypłatę z rachunku zmarłego jeszcze zanim zacznie się postępowanie spadkowe i daje bliskim szybki dostęp do pozostawionych oszczędności.


Oceń artykuł
5
(1 ocena)
Aby oddać głos, wskaż odpowiednią liczbę gwiazdek.
Dziękujemy za Twój głos Dziękujemy za Twój głos

Komentarze

(21)
Sortuj od najnowszych
Dodaj swój komentarz...
J
Jacek
Gość

Dziękuję za ten artykuł. Faktycznie pracownica banku nic nie wiedziała o takiej możliwości i wniosek rejestrowała w systemie bankowym po raz pierwszy w swoim życiu. Informacja o darmowej usłudze w Credit Agricole niestety nie była aktualna. 11.03.2024 bank pobrał 15 zł, a wypełnianie, skanowanie, rejestrowanie, poprawianie i ponowne skanowanie wniosku trwało ponad godzinę. Teraz czekam 2 tygodnie na zamówioną informację.

Odpowiedz

Krzysztof Duliński
Analityk produktów finansowych
@Jacek

Cieszymy się, że nasz artykuł był pomocny.

Odpowiedz

K
Karolina
Gość

Witam ile czasu po śmierci małżonka można złożyć wniosek o sprawdzenie w jakich bankach miał konta ? Czy jest to bezterminowo ? Czy po jakimś czasie ulega to przedawnieniu ?

Odpowiedz

M
mar
Gość
@Karolina

Bank zamyka konto – po 10 latach od ostatniej operacji [Art. 59a. Wygaśnięcie umowy rachunku bankowego - Prawo bankowe.]

Zgodnie z regulacjami, które weszły w życie w 2016 roku, banki mają obowiązek monitorować tzw. 'martwe konta', czyli takie na których nie odnotowano żadnej aktywności. Najpierw po upływie 5 lat bank musi sprawdzić, czy właściciel konta jeszcze żyje (w systemie PESEL). Dopiero po upływie 10 lat od ostatniej aktywności na koncie, może zamknąć uśpione konto ale wcześniej (co najmniej 6 miesięcy przed upływem tego okresu) musi powiadomić o tym właściciela.

Odpowiedz

A
Agnieszka
Gość

Witam jakie dokumenty trzeba zlozyc do banku pocztowego aby sprawdzić konto zmarłego wujka jestem jedna ze spadkobierców i spraw spadkowa toczy się w sadzie

Odpowiedz

M
Mateo
Gość
@Agnieszka

A sprawa spadkowa się zakończyła? Bo raczej musisz być prawomocnym spadkobiercą. Sprawdź w artykule sekcję Dokumenty potrzebne do odnalezienia pieniędzy i konta bankowego

Odpowiedz

K
Krzysztof
Gość

Jak sprawdzić czy majątek był wystarczajacy do pokrycia długów przed decyzja o przyjeciu/odrzuceniu spadku?

Odpowiedz

Justyna Kalicińska
Analityk produktów finansowych
@Krzysztof

Możesz zgłosić wniosek o sporządzenie spisu inwentarza w sądzie właściwym dla ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy. Spis ujawni cały majątek i długi zmarłego.

Odpowiedz

A
Anna
Gość
@Justyna Kalicińska

spis sporzadza przyjmujący spadek i nie przed przyjęciem

Odpowiedz

J
Jakub
Gość

Dobry artykuł, lecz dotyczy głównie odnajdywania zwykłych rachunków bankowych i lokat,

a jak np. odnaleźć papiery wartościowe, obligacje czy akcje?

Odpowiedz

Aldona Derdziak
Analityk produktów finansowych
@Jakub

Dziękujemy za sugestię, rozważymy ją przy kolejnej aktualizacji tekstu.

Odpowiedz

C
ciucio
Gość

W Pekao SA już kosztuje 40,- PLN.

Odpowiedz

Beata Szymańska
Analityk produktów finansowych
@ciucio

Dziękujemy za informację :-)

Odpowiedz

P
Paweł
Gość

Chciałbym odnaleźć konta po zmarłym wujku , potrzebuję do tego akt poświadczenia dziedziczenia o który zapytałem notariusza.

Obecnie żyje tylko jeden brat zmarłego pozostała trójka rodzeństwa nie żyje .

Jak się okazuje by otrzymać taki akt u notariusza muszą się zebrać wszyscy dziedziczący co jest praktycznie niemożliwe .

A jeśli nawet się zbierzemy i okaże się że nie ma żadnych kont po zmarłym wujku , to cały wysiłek pójdzie na marne .

Czy istnieje inny sposób na to by się dowiedzieć czy istnieją jakieś konta po wujku?

Odpowiedz

B
Bogumiła
Gość

Mam konta w różych bankach. Czy muszę składać osobne dyspozycje?

Odpowiedz

Aldona Derdziak
Analityk produktów finansowych
@Bogumiła

Jeśli chcesz odszukać rachunki po zmarłym krewnym, wniosek wystarczy złożyć w jednym banku.

Odpowiedz

B
Bogumiła
Gość
@Aldona Derdziak

Chodziło mi o to, czy mając konta w różnych bankach musze ustanowić osobne dyspozycje, inaczej mówiąc czy dana dyspozycja dotyczy tylko jednego banku a po przesłaniu środków do innego banku juz nie obowiązuje.

Odpowiedz

Aldona Derdziak
Analityk produktów finansowych
@Bogumiła

Nie bardzo rozumiem - o jakiej dyspozycji dokładnie mówimy?

Odpowiedz

J
Jano
Gość
@Bogumiła

Dyspozycję składasz w jednym (dowolnym) banku, a informacje uzyskujesz ze wszystkich banków/ SKOK-ów, które są objęte Centralną Informacją o rachunkach bankowych.

Odpowiedz

J
Janusz
Gość
@Jano

Pani Bogumile zapewne chodziło o "Dyspozycję wkładem na wypadek śmierci"...

Odpowiedz

Krzysztof Duliński
Analityk produktów finansowych
@Janusz

Uporządkujmy dyskusję:

- dyspozycję wkładem na wypadek śmierci, o której pisaliśmy w osobnym tekście https://www.najlepszekonto.pl/dyspozycja-na-wypadek-smierci trzeba złożyć w każdym banku, w którym mamy pieniądze, gdyż dotyczy ona środków tylko w tej instytucji. Konieczne jest przy tym poinformowanie o innych złożonych dyspozycjach tego typu.

- prośbę o informację o rachunkach osoby zmarłej - wystarczy złożyć w jednym banku, a ten, za pośrednictwem wspomnianej Centralnej Informacji o Rachunkach Bankowych, zbierze dla nas informacje z innych instytucji finansowych.

Odpowiedz