Podstawowy rachunek płatniczy – co to jest i kto może go założyć?

Bank zweryfikuje, czy nie masz innych rachunków

Jednocześnie ustawodawca wprowadził rozwiązanie, które umożliwi bankom weryfikację Twojego statusu. Jeśli wciąż posiadasz ROR w innej instytucji, a mimo to złożysz wniosek o podstawowy rachunek płatniczy, bank szybko ten fakt ustali za pomocą centralnej informacji o rachunkach. Jest oczywiste, że w tej sytuacji nie będziesz miał żadnych szans na założenie bezpłatnego rachunku. Bank ma prawo do odmowy założenia PRP jeszcze w dwóch przypadkach:

• jeśli podejrzewa, że rachunek może służyć finansowaniu terroryzmu lub praniu pieniędzy;
• jeśli posiada informację, że środki pochodzą z przestępstwa lub że dany klient popełnił w przeszłości przestępstwo z wykorzystaniem rachunku płatniczego.

Jakie czynności są zwolnione z opłat?

Jak już wspominaliśmy, posiadacze PRP mają prawo do zwolnienia z niektórych prowizji. Prowadzenie podstawowego rachunku płatniczego jest bezwarunkowo darmowe, podobnie jak obsługa karty płatniczej. Dodatkowo w ramach podstawowego rachunku płatniczego otrzymasz:

• 5 darmowych przelewów w miesiącu (w tym zleceń stałych);
• nielimitowane darmowe operacje w bankomatach i wpłatomatach należących do banku;
• 5 darmowych wypłat gotówki z bankomatów obcego dostawcy (czyli innego banku lub sieci).

Jak więc widać, lista uprzywilejowanych czynności jest dość krótka i obejmuje wyłącznie podstawowe operacje bankowe.

A co z pozostałymi prowizjami?

No cóż… pamiętaj, że powyżej limitów banki będą mogły pobierać opłaty za każdą operację, tak więc będziesz musiał zapłacić za szósty i kolejny przelew lub wypłatę gotówki z obcych bankomatów w miesiącu. Na szczęście, banki nie mogą ustalać wysokości prowizji na własną rękę – ogranicza je w tym względzie ustawa. Mówi ona, że opłata nie może być wyższa niż opłaty najczęściej stosowane przez dany bank przez ostatnie 12 miesięcy w odniesieniu do danego typu transakcji.

Płatne są także przelewy SEPA i transgraniczne transakcje płatnicze. Również ich cena jest ustalana w odniesieniu do średniej z ubiegłego roku.

Oczywiście jako posiadacz podstawowego rachunku będziesz mógł przeprowadzać inne operacje bankowe dostępne dla właścicieli standardowych ROR-ów, np. wypłacać gotówkę z zagranicznych bankomatów, ustanowić polecenie zapłaty, puścić przelew walutowy. Pamiętaj też, że wszystkie te czynności będą płatne, a ich koszt może się różnić w zależności od banku.

Podstawowy rachunek płatniczy porównanie prowizji

Weź również pod uwagę, że niektóre usługi bankowe będą dla Ciebie całkowicie niedostępne, np. nie skorzystasz z debetu lub z linii kredytowej. Zgodnie z nową ustawą produkty kredytowe nie mogą być powiązane z podstawowym rachunkiem płatniczym.

Ponadto Twój bank może stworzyć własną listę usług i produktów, które pozostaną poza Twoim zasięgiem. Przykładowo – w Banku Millennium w ramach umowy Podstawowego Rachunku Płatniczego nie jest możliwe zakładanie lokat terminowych ani otwieranie kont oszczędnościowych czy też walutowych. Z kolei w Alior Banku dla podstawowego rachunku płatniczego niedostępne są przelewy SORBNET, przelewy natychmiastowe (Bluemedia/Express Elixir), przelewy zagraniczne/walutowe w trybie pilnym oraz ekspresowym, opcja kosztowa OUR i płatności telefonem za pomocą usług Google Pay i Apple Pay.

Jak założyć PRP?

W większości banków podstawowy rachunek płatniczy będziesz mógł otworzyć wyłącznie w oddziale banku, po złożeniu pisemnego wniosku (pobranego ze strony internetowej). W nielicznych instytucjach wniosek da się wysłać przez Internet, niemniej i tak podpisanie umowy jest możliwe jedynie w placówce.

Warto w tym miejscu dodać, że dyrektywa PAD nakłada na banki trzy istotne ograniczenia. Po pierwsze, bank musi otworzyć Ci konto w ciągu 10 dni od przyjęcia wniosku. Po drugie, powinien Ci zapewnić dostęp do konta na takich samych zasadach, jak innym klientom (tzn. w stacjonarnym oddziale i za pomocą bankowości internetowej). Po trzecie, nie będzie mógł żądać określonej kwoty miesięcznych wpływów na rachunek czy też zmusić Cię do korzystania z innych swoich produktów (np. umów ubezpieczeniowych).

Czy podstawowe konto mogą założyć również cudzoziemcy?

Odpowiedź na to pytanie jest twierdząca. Fakt, że obcokrajowiec posiada konto osobiste za granicą, nie przeszkadza w założeniu PRP w polskim banku. Oczywiście cudzoziemiec nie może być posiadaczem indywidualnego ROR-u w żadnej polskiej instytucji bankowej.

Warto w tym miejscu dodać, że konto PRP mogą otworzyć zarówno rezydenci (czyli cudzoziemcy posiadający miejsce zamieszkania w Polsce), jak i osoby o statusie nierezydentów. W obu tych przypadkach obcokrajowiec musi przedstawić dokumenty potwierdzające jego legalny pobyt i umożliwiające weryfikację tożsamości, np. ważny paszport, kartę pobytu, pozwolenie na pracę. Dokładne informacje na temat dokumentów wymaganych przez poszczególne banki  znajdziesz  w artykule "Konto bankowe dla obcokrajowca".

Czy można jednocześnie posiadać PRP i standardowe konto osobiste?

Przepisy wyraźnie podkreślają, że PRP może założyć wyłącznie osoba, która w chwili złożenia wniosku nie posiada żadnego innego konta osobistego prowadzonego w polskich złotych. Co jednak, jeśli posiadacz podstawowego konta płatniczego zechce jednocześnie skorzystać ze standardowej oferty? Czy może np. otworzyć PRP w jednym banku, a w innym - po pewnym czasie - „normalne” konto osobiste?

To pytanie – w imieniu naszych Czytelników – zadaliśmy w kilku bankach. Z nadesłanych odpowiedzi jasno wynika, że takie rozwiązanie nie będzie możliwe. Np. Getin Bank stwierdził, że w takiej sytuacji zastrzega sobie prawo do możliwości „wypowiedzenia umowy Podstawowego Rachunku Płatniczego z dwumiesięcznym wyprzedzeniem w przypadku otwarcia innego konta, w naszym lub innym banku”. W podobnym tonie odpowiedział Bank Millennium: „Po uruchomieniu rachunku osobistego w innym banku Podstawowy Rachunek Płatniczy zostanie zamknięty. Banki mogą weryfikować, czy Klient posiada rachunki”. Identyczne stanowisko zajął ING Bank Śląski oraz kilka innych instytucji.

Reasumując, wygląda na to, że Twój bank będzie mógł sprawdzać, czy nie założyłeś rachunku także w innym banku i - po stwierdzeniu tego faktu – wykluczyć Cię z grona swoich klientów.

Rachunek podstawowy czy „zwykłe” konto?

Czy konto podstawowe może stanowić atrakcyjną alternatywę dla standardowego rachunku? Tak, o ile masz minimalne wymagania wobec konta i chcesz z niego korzystać w podstawowym zakresie. Decydując się na ROR z ograniczoną funkcjonalnością otrzymasz bezwarunkowe zwolnienie z opłat za konto i kartę oraz będziesz mógł bezpłatnie wypłacać gotówkę przy użyciu karty płatniczej z bankomatów własnych banku. Bank nie pobierze od Ciebie również prowizji za 5 przelewów w miesiącu oraz 5 wypłat z obcych bankomatów. Zwróć jednak uwagę, że jeśli z jakiś względów przekroczysz ten limit – opłaty tak czy inaczej się pojawią i „bezpłatny” w teorii rachunek zacznie generować koszty.